Departmentof Education & Skills print friedly logo

Iarbhunoideachas

Cuimsíonn earnáil an iarbhunoideachais meánscoileanna, gairmscoileanna, scoileanna pobail agus scoileanna cuimsitheacha. Tá meánscoileanna faoi úinéireacht phríobháideach agus bainistítear iad go príobháideach. Tá gairmscoileanna Státbhunaithe agus tá siad á riar ag Bhord Oideachais agus Oiliúna (BOOanna), agus tá scoileanna pobail agus cuimsitheacha á mbainistiú ag Boird Bhainistíochta a bhfuil comhdhéanaimh éagsúla i gceist leo.

Is éard atá in iarbhunoideachas Sraith Shóisearach trí bliana (iarbhunoideachas sóisearach), agus Sraith Shinsearach dhá bhliain nó trí bliana (iarbhunoideachas sinsearach) ina dhiaidh sin, ag brath ar cé acu a ghlactar nó nach nglactar an Idirbhliain roghnach.

Tosaíonn daltaí an tSraith Shóisearach agus iad 12 d'aois de ghnáth. Tugtar faoi scrúdú na Sraithe Sóisearaí tar éis trí bliana. Is é príomhchuspóir na Sraithe Sóisearaí go gcríochnaíonn daltaí curaclam atá leathan agus cothrom, agus go bhforbraíonn siad an t-eolas agus na scileanna a gcuirfidh ar a gcumas dul ar aghaidh chuig oideachas na Sraithe Sinsearaí. Tá creat nua, An Creat don tSraith Shóisearach, chun athruithe suntasacha a dhéanamh ar an tSraith Shóisearach reatha ó Mheán Fómhair 2014 amach.

Freastalaíonn an tSraith Shinsearach ar dhaltaí san aoisghrúpa 15 bliana go 18 mbliana. Cuimsíonn sí Idirbhliain (TY) roghnach, a dhéantar go díreach tar éis na Sraithe Sóisearaí. Tugann TY deis do dhaltaí taithí a fháil ar raon leathan ionchuir oideachais, lena n-áirítear taithí oibre, i rith na bliana atá saor ó scrúduithe foirmiúla.

I rith an dá bhliain deiridh den tSraith Shinsearach, tugann daltaí faoi cheann amháin de thrí chlár, agus beidh scrúdú Stáit ag deireadh gach ceann acu: an Ardteistiméireacht thraidisiúnta, Gairmchlár na hArdteistiméireachta (LCVP) nó an Ardteistiméireacht Fheidhmeach (LCA).

An Ardteistiméireacht
Is ionann scrúdú na hArdteistiméireachta traidisiúnta agus an scrúdú deiridh d'iarbhunoideachas agus déantar í nuair atá daltaí 17 nó 18 mbliana d'aois. Tá siollabais ar fáil i níos mó ná 30 ábhar agus éilítear ar dhaltaí cúig ábhar ar a laghad a ghlacadh, agus ní mór an Ghaeilge a bheith ar cheann díobh sin.

Gairmchlár na hArdteistiméireachta
Tá Gairmchlár na hArdteistiméireachta (LCVP) cosúil le Clár na hArdteistiméireachta traidisiúnta, agus tá béim ar ábhair theicniúla agus ar roinnt modúil bhreise a bhfuil fócas gairme i gceist leo.

Clár na hArdteistiméireachta Feidhmí
Is ionann Clár na hArdteistiméireachta Feidhmí (LCA) agus cúrsa neamhspleách dhá bhliain, atá ceaptha chun freastal ar na daltaí siúd nach bhfreastalaíonn cláir eile na hArdteistiméireachta go sásúil orthu. Is cúrsa a dhíríonn ar an duine é agus tá cur chuige traschuraclaim, seachas struchtúir atá bunaithe ar ábhar, i gceist leis.